પ્રસૂતિ સહાય યોજના + મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના 2026
ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ (GBOCWWB)માં નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકો માટે પ્રસૂતિ સહાય, દીકરીના નામે ₹25,000નો બોન્ડ, પાત્રતા, દસ્તાવેજો, અરજી પ્રક્રિયા અને સત્તાવાર લિંક્સની સંપૂર્ણ ગુજરાતી માહિતી.
પ્રસૂતિ સહાય યોજના હેઠળ ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડમાં નોંધાયેલ મહિલા બાંધકામ શ્રમિકને પ્રથમ બે પ્રસૂતિ માટે કુલ ₹37,500 સુધીની સહાય અને નોંધાયેલા પુરુષ બાંધકામ શ્રમિકની પત્નીને પ્રથમ બે પ્રસૂતિ માટે ₹6,000ની સહાય મળવાપાત્ર છે.
દીકરીનો જન્મ થાય ત્યારે લાગુ શરતો પૂર્ણ થતી હોય તો મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના હેઠળ નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકની પ્રથમ દીકરીના નામે ₹25,000નો બોન્ડ આપવામાં આવે છે, જે દીકરી 18 વર્ષની થાય ત્યારે પરિપક્વ થાય છે.
યોજનાનો પરિચય
આ યોજનાઓ ગુજરાતના નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકો અને તેમના પરિવારને માતૃત્વ સમયે આર્થિક સહારો આપવા તથા દીકરીના ભવિષ્ય માટે લાંબા ગાળાની નાણાકીય સુરક્ષા ઊભી કરવા માટે ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ દ્વારા અમલમાં મૂકવામાં આવે છે.
- પ્રસૂતિ સમયગાળા દરમિયાન મહિલા બાંધકામ શ્રમિકને આર્થિક સહાય.
- નોંધાયેલા પુરુષ બાંધકામ શ્રમિકની પત્નીને પ્રસૂતિ સહાય.
- દીકરીના ભવિષ્ય માટે ₹25,000નો લાંબા ગાળાનો બોન્ડ.
- લાભ મેળવવા માટે શ્રમિકની BOCW નોંધણી/ઇ-નિર્માણ વિગતો મહત્વપૂર્ણ છે.
2026 Latest Update
Official BOCW Scheme dashboard પર “પ્રસૂતિ સહાય યોજના અને મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના” માટે ઓનલાઇન અરજીની સ્થિતિ OPEN દર્શાવવામાં આવી રહી છે.
વર્તમાન scheme information મુજબ નોંધાયેલ મહિલા બાંધકામ શ્રમિક માટે કુલ પ્રસૂતિ લાભ ₹37,500 સુધી, શ્રમિકની પત્ની માટે ₹6,000 અને પાત્ર પ્રથમ દીકરી માટે ₹25,000નો બોન્ડ દર્શાવવામાં આવે છે.
સાચી યોજના ઓળખવી ખૂબ જરૂરી
“પ્રસૂતિ સહાય અને મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના” મુખ્યત્વે ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડના નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકો માટે છે. ગુજરાત શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ (GLWB)ની અલગ “પ્રસૂતિ સહાય અને બેટી પ્રોત્સાહન” યોજના પણ છે. અરજી કરતી વખતે બોર્ડનું નામ ચોક્કસ તપાસો.
મળવાપાત્ર મુખ્ય લાભ
પ્રથમ બે પ્રસૂતિ માટે લાગુ નિયમો મુજબ કુલ સહાય.
પ્રથમ બે પ્રસૂતિ માટે પ્રતિ પ્રસૂતિ લાગુ સહાય.
પાત્ર પ્રથમ દીકરીના નામે 18 વર્ષની મુદતનો બોન્ડ.
પ્રસૂતિ સહાય લાભાર્થીના ખાતામાં Direct Benefit Transfer દ્વારા આપવામાં આવે છે.
પ્રસૂતિ સહાયનું વિગતવાર વિતરણ
| લાભાર્થી | લાભ | પ્રસૂતિ સંખ્યા | ચુકવણી |
|---|---|---|---|
| નોંધાયેલ મહિલા બાંધકામ શ્રમિક | કુલ ₹37,500 સુધી | પ્રથમ બે પ્રસૂતિ | લાગુ તબક્કા પ્રમાણે DBT |
| નોંધાયેલા પુરુષ બાંધકામ શ્રમિકની પત્ની | ₹6,000 | પ્રથમ બે પ્રસૂતિ | DBT |
વર્તમાન scheme information મુજબ પ્રસૂતિ પહેલાં ₹17,500 સુધીની advance assistance અને પ્રસૂતિ બાદ ₹20,000 સુધીની બાકી સહાયનો ઉલ્લેખ છે; કુલ ₹37,500.
મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના
નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકના પરિવારમાં દીકરીનો જન્મ થાય ત્યારે લાગુ પાત્રતા પૂર્ણ થતી હોય તો પ્રથમ દીકરીના નામે ₹25,000નો બોન્ડ આપવામાં આવે છે.
- બોન્ડની મૂળ રકમ ₹25,000 છે.
- બોન્ડ દીકરીના નામે જારી કરવામાં આવે છે.
- વર્તમાન યોજના વર્ણન મુજબ લાભ પ્રથમ દીકરી સુધી મર્યાદિત છે.
- બોન્ડ દીકરી 18 વર્ષની થાય ત્યારે પરિપક્વ થાય છે.
- દીકરી 18 વર્ષ પૂર્ણ કર્યા બાદ maturity amount મેળવવા માટે લાગુ પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી શકે છે.
- દીકરીના જન્મથી 12 મહિનાની અંદર અરજી કરવી મહત્વપૂર્ણ છે.
પ્રસૂતિ સહાય માટે પાત્રતા
- શ્રમિક ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડમાં નોંધાયેલ હોવો જોઈએ.
- ઇ-નિર્માણ/BOCW membership અરજી સમયે માન્ય અને જરૂરી વિગતો સાથે હોવી જોઈએ.
- મહિલા બાંધકામ શ્રમિક માટે લાભ પ્રથમ બે પ્રસૂતિ સુધી લાગુ પડે છે.
- નોંધાયેલા પુરુષ બાંધકામ શ્રમિકની પત્નીને પણ પ્રથમ બે પ્રસૂતિ માટે સહાય મળે છે.
- પ્રસૂતિ બાદ અરજી કરાતી હોય તો 12 મહિનાની સમયમર્યાદાનું ખાસ ધ્યાન રાખવું.
- મહિલા શ્રમિકની પ્રસૂતિ પહેલાંની સહાય માટે ગર્ભાવસ્થા સંબંધિત માન્ય તબીબી પુરાવો જરૂરી હોઈ શકે છે.
ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ માટે પાત્રતા
- માતા અથવા પિતા લાગુ રીતે GBOCWWBમાં નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિક હોવા જોઈએ.
- પરિવારમાં દીકરીનો જન્મ થયેલ હોવો જોઈએ.
- વર્તમાન official scheme summary મુજબ લાભ પ્રથમ દીકરી માટે છે.
- અરજી દીકરીના જન્મથી 12 મહિનામાં કરવાની રહે છે.
- જન્મ પ્રમાણપત્ર અને બાળક સંબંધિત ઓળખ/આધાર દસ્તાવેજ લાગુ નિયમ મુજબ આપવાના રહે છે.
ઇ-નિર્માણ કાર્ડ કેમ જરૂરી છે?
આ યોજનાઓનો લાભ મેળવવા માટે બાંધકામ શ્રમિક તરીકેની નોંધણી ખૂબ મહત્વપૂર્ણ છે. ગુજરાતમાં BOCW શ્રમિક નોંધણી માટે ઇ-નિર્માણ વ્યવસ્થા ઉપયોગમાં લેવાય છે.
| વિગત | સામાન્ય BOCW નોંધણી માપદંડ |
|---|---|
| ઉંમર | સામાન્ય રીતે 18 થી 60 વર્ષ |
| કામનો પુરાવો | છેલ્લા 12 મહિનામાં ઓછામાં ઓછા 90 દિવસ બાંધકામ ક્ષેત્રમાં કામ કરેલું હોવું |
| Portal | enirmanbocw.gujarat.gov.in |
મહત્વપૂર્ણ તારીખ અને સમયમર્યાદા
| પ્રક્રિયા | સમયમર્યાદા | નોંધ |
|---|---|---|
| પ્રસૂતિ સહાય – પ્રસૂતિ બાદ | પ્રસૂતિથી 12 મહિનાની અંદર | વિલંબ કરવો નહીં |
| ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ | દીકરીના જન્મથી 12 મહિનાની અંદર | જન્મ પ્રમાણપત્ર તૈયાર થતાં વહેલી અરજી કરવી |
| બોન્ડ maturity | દીકરી 18 વર્ષની થાય ત્યારે | લાગુ maturity procedure પ્રમાણે |
| Online application status | હાલ OPEN | Portal પર અરજી કરતાં પહેલાં ફરી ચકાસવું |
પ્રસૂતિ સહાય માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
નોંધાયેલા બાંધકામ શ્રમિકની ઓળખ અને membership માટે.
લાભાર્થી તથા લાગુ કિસ્સામાં સંબંધિત પરિવાર સભ્યની ઓળખ માટે.
પ્રસૂતિ પહેલાંની અરજી અથવા ગર્ભાવસ્થાનો પુરાવો આપવા માટે.
પ્રસૂતિ બાદ બાળકના જન્મની સત્તાવાર નોંધ માટે.
DBT માટે પ્રથમ પાનાની સ્પષ્ટ નકલ રાખવી.
કુટુંબ સંબંધિત વિગતોના પુરાવા માટે ઉપયોગી.
અરજી/પ્રોફાઇલ માટે તાજેતરનો સ્પષ્ટ ફોટો.
Portal અથવા બોર્ડ દ્વારા માંગવામાં આવે તે નમૂનામાં.
Submit કરતા પહેલાં SANMAN Portalમાં scheme પસંદ કર્યા પછી દેખાતી current attachment listને અંતિમ ગણવી.
ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ માટે જરૂરી દસ્તાવેજો
BOCW/ઇ-નિર્માણ નોંધણીનો માન્ય ઓળખ પુરાવો.
દીકરીની જન્મ તારીખ અને નામ ચકાસવા માટે મુખ્ય દસ્તાવેજ.
લાભાર્થીની ઓળખ/Authentication માટે.
લાગુ bank/bond processing માટે સ્પષ્ટ નકલ.
બોન્ડ મેળવવા માટે માંગવામાં આવતું bank form.
Portal/office દ્વારા સ્વીકારવામાં આવતાં લાગુ supporting documentsમાંથી.
લાગુ નિયમ મુજબ જરૂરી હોય ત્યારે જોડવું.
અરજી સાથે તાજેતરનો સ્પષ્ટ ફોટો તૈયાર રાખવો.
Online અરજી કેવી રીતે કરવી?
તમારું BOCW/e-Nirman registration અને membership details માન્ય છે કે નહીં તે ચકાસો.
sanman.gujarat.gov.in પર જઈ Citizen Login/Registration વિભાગ ખોલો.
જરૂરી હોય તો આધાર નંબર, User Type અને e-Nirman Card Number જેવી માંગેલી માહિતી દાખલ કરો.
User ID અને Passwordથી portalમાં login કરો.
“પ્રસૂતિ સહાય યોજના અને મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ યોજના” અથવા લાગુ maternity service પસંદ કરો.
નામ, સરનામું, બાંધકામ શ્રમિક વિગતો, પ્રસૂતિ/જન્મ વિગતો અને બેંક વિગતો કાળજીપૂર્વક ભરો.
Portalમાં માંગેલા દસ્તાવેજોની સ્પષ્ટ અને વાંચી શકાય તેવી scan/photo upload કરો.
Previewમાં તમામ વિગતો ચકાસ્યા પછી જ Final Submit કરો.
Submit થયા પછી મળતો Application Number screenshot/print સાથે સુરક્ષિત રાખો.
Offline અરજી પ્રક્રિયા
Online અરજીમાં મુશ્કેલી હોય અથવા scheme માટે physical application સ્વીકારવામાં આવતી હોય તો સંબંધિત જિલ્લા BOCW કચેરી/District Project Managerનો સંપર્ક કરી શકાય છે.
- લાગુ અરજી ફોર્મ મેળવો.
- ફોર્મમાં તમામ વિગતો સ્પષ્ટ લખો.
- Self-attested documents જોડો.
- જિલ્લા કચેરીમાં અરજી જમા કરો.
- Receipt/Inward Number જરૂરથી મેળવો.
- અરજીની નકલ અને બધા દસ્તાવેજો પોતાની પાસે સાચવો.
Registration અને Login
પહેલાં e-Nirman/BOCW registration પૂર્ણ કરો. ત્યારબાદ welfare scheme માટે SANMAN Portalનો ઉપયોગ કરો.
Citizen Login મારફતે User ID/Passwordથી login કરીને લાગુ scheme પસંદ કરો.
Application Status કેવી રીતે ચકાસવું?
Submit સમયે મળેલો application/reference number શોધો.
Official e-Nirman/SANMAN portalમાં ઉપલબ્ધ application status option પસંદ કરો.
Application Number, જન્મ તારીખ અથવા portalમાં માંગવામાં આવતી ઓળખ વિગતો દાખલ કરો.
Pending, Approved, Query/Objection અથવા અન્ય status દેખાય તો તે મુજબ આગળની કાર્યવાહી કરો.
DBT અને બેંક ખાતાની મહત્વપૂર્ણ માહિતી
- પ્રસૂતિ સહાય DBT દ્વારા લાભાર્થીના બેંક ખાતામાં જમા થઈ શકે છે.
- બેંક પાસબુકમાં નામ આધાર/અરજી વિગતો સાથે મેળ ખાતું હોવું ઉત્તમ છે.
- Account Number અને IFSC Code દાખલ કરતી વખતે બે વાર ચકાસો.
- બંધ અથવા inactive account ન આપવું.
- Bank passbookનું પ્રથમ પાનું સ્પષ્ટ scan/upload કરવું.
- DBT credit માટે જરૂરી Aadhaar/bank linkage અંગે બેંકમાં current status ચકાસી શકાય.
બોન્ડ કેવી રીતે કામ કરે છે?
યોજનાનો મુખ્ય લાભ દીકરીના નામે બોન્ડ સ્વરૂપે છે. તે 18 વર્ષની મુદત માટે રાખવામાં આવે છે અને દીકરી 18 વર્ષની થાય ત્યારે લાગુ maturity નિયમ મુજબ રકમ મેળવી શકે છે.
- બોન્ડ લાભાર્થી દીકરીના નામે હોય છે.
- 18 વર્ષ પહેલાં સામાન્ય cash withdrawal તરીકે તેને ન સમજવું.
- બોન્ડ સંબંધિત certificate/acknowledgement સુરક્ષિત રાખવું.
- નામ, જન્મ તારીખ અથવા guardian detailsમાં ભૂલ હોય તો સમયસર કચેરીનો સંપર્ક કરવો.
કસુવાવડના કિસ્સામાં સહાય
પ્રસૂતિ સહાય સંબંધિત official scheme informationમાં કસુવાવડના કિસ્સામાં પણ લાભની જોગવાઈ દર્શાવવામાં આવી છે. આવા કિસ્સામાં કયા medical documents જરૂરી છે તે જિલ્લા બોર્ડ કચેરી અથવા portal પર ચોક્કસ ચકાસવું.
ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ માટે દીકરીનો જીવિત જન્મ અને સંબંધિત જન્મ દસ્તાવેજ જરૂરી હોવાથી તેની પાત્રતા અલગ છે.
અરજી ફી અને અન્ય ખર્ચ
ઉપલબ્ધ official scheme informationમાં પ્રસૂતિ સહાય/ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ benefit application માટે કોઈ અલગ નક્કી application fee રકમ સ્પષ્ટ દર્શાવવામાં આવી નથી.
જો CSC/service centre દ્વારા service charge જણાવવામાં આવે તો scheme fee અને service charge વચ્ચેનો ફરક સમજો અને રસીદ જરૂર લો.
Correction / Update કેવી રીતે કરવું?
Final Submit પહેલાં તમામ માહિતી સુધારી લેવી સૌથી સારું છે. Submit થયા પછી correction portal પર ઉપલબ્ધ ન હોય તો સંબંધિત BOCW officeનો સંપર્ક કરવો પડી શકે છે.
- નામ આધાર કાર્ડ મુજબ લખો.
- બાળકની જન્મ તારીખ Birth Certificate મુજબ લખો.
- બેંક ખાતા નંબર અને IFSC Code ચકાસો.
- Mobile Number કાર્યરત આપો.
- Document upload ખોટું થયું હોય તો final submit પહેલાં બદલો.
- Submit પછી correction માટે application number સાથે officeનો સંપર્ક કરો.
Forgot User ID / Password
SANMAN Portalના Citizen Login વિસ્તારમાં Forgot Password અને Forgot User ID જેવી સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ હોઈ શકે છે. OTP માટે નોંધાયેલ mobile/email ઉપલબ્ધ રાખો.
Registered User ID તથા OTP verification દ્વારા password recoveryની પ્રક્રિયા અનુસરો.
Portalમાં માંગવામાં આવતી Aadhaar/Date of Birth જેવી વિગતો દાખલ કરીને User ID શોધો.
Office, Complaint અને Helpline
ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડ માટે official contact page પર દર્શાવેલ મુખ્ય કચેરી:
પહેલો માળ, F-1 Wing, Block-3, “કર્મયોગી ભવન”, Sector-10A, Gandhinagar, Gujarat.
જિલ્લા કચેરી, current phone number અને contact officer બદલાઈ શકે છે; તેથી નીચેના official Contact page પરથી current contact details ચકાસવી.
અરજી વખતે થતી સામાન્ય ભૂલો
- GBOCWWBના બદલે ભૂલથી GLWBની અલગ યોજના પસંદ કરવી.
- 12 મહિનાની application deadline પછી અરજી કરવી.
- Birth Certificateમાં એક નામ અને Aadhaar/Bankમાં બીજું નામ હોવું.
- જૂનું અથવા inactive bank account આપવું.
- Blurred અથવા crop થયેલા documents upload કરવું.
- Application Number સાચવી ન રાખવો.
- Final Submit કર્યા વગર formને Draftમાં છોડી દેવું.
- Mobile Number અથવા Email ખોટો આપવો.
- ઇ-નિર્માણ membership details update ન રાખવી.
- WhatsApp/YouTubeની જૂની સહાય રકમને current official amount માનવી.
Submit પહેલાં Form Preview અને બધા uploaded documentsના screenshot/PDF પોતાની પાસે સાચવી રાખો.
Fraud & Security Warning
સરકારી સહાય અપાવવાના નામે કોઈ અજાણ્યા વ્યક્તિને OTP, ATM PIN, UPI PIN, Password અથવા સંપૂર્ણ banking credentials શેર ન કરશો.
- માત્ર official government portalsનો ઉપયોગ કરો.
- URLમાં spelling ચોક્કસ ચકાસો.
- અજાણી APK/App download ન કરો.
- Approval માટે વ્યક્તિગત UPI નંબર પર પૈસા ન મોકલો.
- Application acknowledgement અને receipt સાચવો.
Official Important Links
કલ્યાણ યોજનાઓ માટે Citizen Registration/Login અને online application.
BOCW construction worker registration અને સંબંધિત services.
ગુજરાત મકાન અને અન્ય બાંધકામ શ્રમયોગી કલ્યાણ બોર્ડની scheme list અને application status.
પ્રસૂતિ સહાય અને મુખ્યમંત્રી ભાગ્યલક્ષ્મી બોન્ડ સંબંધિત official form PDF.
BOCW Board office અને current contact details માટે.
Government portalના domain અને HTTPS ચકાસ્યા પછી જ personal details દાખલ કરો.