UDID કાર્ડ અને દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર: અરજી અને તબીબી તપાસની સમજ

UDID કાર્ડ માટે ઓનલાઇન માહિતી ભર્યા પછી નિયુક્ત તબીબી સત્તાધિકારીની પ્રક્રિયા પણ મહત્વની છે. પ્રમાણપત્ર, કાર્ડ અને યોજના માટેના લાભ વચ્ચેનો તફાવત અહીં સમજીએ.

વિષય સમજીએ

UDID (અનન્ય દિવ્યાંગતા ID) ભારત સરકારના વિભાગ નું સશક્તિકરણ નું Persons સાથે દિવ્યાંગતા (DEPwD) દ્વારા ચલાવવામાં આવતું રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ વ્યવસ્થા છે. તેના દ્વારા Persons સાથે દિવ્યાંગતા (PwDs) માટે દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર અને અનન્ય દિવ્યાંગતા ઓળખપત્ર એક centralized પોર્ટલ પરથી જારી થાય છે.

✅ કાર્ડ અને દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર pan-India ઓળખ/ખરાઈ માટે ઉપયોગી છે. વિવિધ સરકારી યોજનાઓ, concessions, શિક્ષણ/રોજગાર અને અન્ય લાભોની લાયકાત અલગ નિયમો પર આધારિત હોઈ શકે છે.

Leprosy Cured વ્યક્તિ

Hearing Impairment

Locomotor દિવ્યાંગતા

Thalassemia

જૂનું paper-based દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર હોય તો તેને ડિજિટલ UDID વ્યવસ્થામાં લાવવા માટે પણ પોર્ટલ પર અરજી કરી શકાય છે.

Intellectual દિવ્યાંગતા

Mental Illness

Autism Spectrum Disorder

Cerebral Palsy

Muscular Dystrophy

Chronic Neurological શરતો

ચોક્કસ Learning દિવ્યાંગતા

Multiple Sclerosis

Speech & Language દિવ્યાંગતા

Hemophilia

Sickle Cell બીમારી

Acid Attack Victim

Parkinson's બીમારી

22 મે 2026ની કેન્દ્રીય સરકાર જાહેરાત દ્વારા “acid attack victim”ની સમયપત્રક definitionમાં સુધારો થયો છે. તબીબી આકારણી માટે હાલની જાહેર કરેલું માર્ગદર્શિકા જ લાગુ પડે છે.

DEPwDની હાલની સત્તાવાર સેવાઓમાં “અરજી કરો માટે Lost UDID કાર્ડ” સેવા ઉપલબ્ધ છે.

સત્તાવાર UDID પોર્ટલ / PwD Dashboard મારફતે lost-કાર્ડ/replacement વિકલ્પ પસંદ કરો.

પોર્ટલમાં માંગેલી ખરાઈ વિગતો દાખલ કરો અને સ્વીકૃતિ સાચવો.

ભૌતિક કાર્ડ મળવા સુધી ઉપલબ્ધ ડિજિટલ પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ નકલ ડાઉનલોડ/પ્રિન્ટ વિકલ્પ ઉપયોગી થઈ શકે છે.

સુરક્ષા કામની વાત: કાર્ડ ગુમ થાય ત્યારે UDID નંબર, આધાર વિગતો, OTP અથવા લોગિન લોગિનની ગુપ્ત વિગતો કોઈ એજન્ટ/WhatsApp જૂથમાં શેર ન કરો. માત્ર સત્તાવાર પોર્ટલનો ઉપયોગ કરો.

હાલની DEPwD સેવા માહિતી મુજબ.

સામાન્ય દિવ્યાંગતા મદદ / માહિતી માટે DEPwD દ્વારા દર્શાવેલ.

અરજી-ચોક્કસ આકારણી તારીખ અથવા hospital-level વાંધો અથવા પૂછપરછ માટે પસંદ કરેલી/જાહેર કરેલું તબીબી સત્તાધિકારી / UDID cellનો સંપર્ક કરવો સૌથી ઉપયોગી રહે છે.

🌐 UDID / Swavlamban સત્તાવાર પોર્ટલ અરજી કરો, લોગિન, સ્થિતિ, તબીબી સત્તાધિકારી, નવીનીકરણ, lost-કાર્ડ સેવાઓ 🏛️ DEPwD UDID યોજના માર્ગદર્શિકા સત્તાવાર ઝડપી માહિતી, ફી, દસ્તાવેજો, સ્થિતિ અને લાભ 📚 UDID સત્તાવાર Circulars / SOPs નવીનીકરણ, નામંજૂરી, e-KYC, reassessment અને તાજેતરનું circulars ♿ અનન્ય દિવ્યાંગતા ID – DEPwD પ્રોજેક્ટ overview અને સત્તાવાર કામની પ્રક્રિયા 🔄 સત્તાવાર નવીનીકરણ SOP PDF Effective થી 16 October 2024 ☎️ DEPwD સત્તાવાર વેબસાઇટ સહાય નંબર, સેવાઓ, તાજેતરનું updates અને દિવ્યાંગતા resources

મુખ્ય લાભ અને ઉપયોગ

દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર અને અનન્ય દિવ્યાંગતા ID માટે ઓનલાઇન અરજી, તબીબી આકારણી, સ્થિતિ, નવીનીકરણ, Lost કાર્ડ અને સત્તાવાર સેવાઓની સરળ ગુજરાતી A થી Z માહિતી.
✅ ઓનલાઇન અરજી 🏥 તબીબી આકારણી 🔎 સ્થિતિ નોંધ રાખો 🔄 નવીનીકરણ 🪪 Lost કાર્ડ
🌐 સત્તાવાર UDID પોર્ટલ 📌 અરજી પ્રક્રિયા જુઓ
⚠️ મહત્વપૂર્ણ: આ Bharat Online દ્વારા તૈયાર કરાયેલ માહિતી માર્ગદર્શિકા છે, સરકારની અધિકૃત વેબસાઇટ નથી. અરજી, સ્થિતિ, નવીનીકરણ કે lost-કાર્ડ સેવા માટે માત્ર swavlambancard.gov.in અને DEPwDની અધિકૃત માહિતીનો ઉપયોગ કરો.
Blindness
Low Vision
Dwarfism

લાયકાત અને લાગુ શરતો

ભારતનો નાગરિક, જેને RPwD અધિનિયમ હેઠળની specified દિવ્યાંગતા હોય.

સગીર બાળક માટે કાયદેસર વાલી અરજી કરી શકે.

અરજદાર પોતાની દિવ્યાંગતાને કારણે અરજી ન કરી શકે તો કાયદેસર વાલી / યોગ્ય નોંધાયેલ organisation દ્વારા અરજી થઈ શકે.

જૂના manual/paper દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્રને ડિજિટલ વ્યવસ્થામાં લાવવા ઇચ્છતા વ્યક્તિ પણ અરજી કરી શકે.

ધ્યાન રાખો: ઓનલાઇન ફોર્મ ભરવાથી દિવ્યાંગતા ટકાવારી નક્કી થતું નથી. અંતિમ આકારણી જાહેર કરેલું તબીબી સત્તાધિકારી / Specialist / તબીબી બોર્ડ દ્વારા કેન્દ્રીય સરકારની જાહેર કરેલું આકારણી માર્ગદર્શિકા અનુસાર થાય છે.

જરૂરી દસ્તાવેજો અને વિગતો

🆔 ઓળખ પુરાવો આધાર અથવા નિયમ મુજબ માન્ય ઓળખ પુરાવો. 🏠 રહેઠાણનો પુરાવો વર્તમાન રહેઠાણનો પુરાવો. આધાર પર same સરનામું હોય અને આધાર ઓળખ પુરાવો તરીકે આપ્યું હોય તો અલગ સરનામાનો પુરાવો જરૂરી ન હોઈ શકે. 🔢 આધાર / નોંધણી નંબર નિયમ મુજબ આધાર નંબર અથવા આધાર નોંધણી નંબર. 📷 તાજેતરનું ફોટો 6 મહિના કરતાં જૂનો ન હોય એવો તાજેતરનું પાસપોર્ટ સાઇઝ ફોટો. ✍️ સહી / Thumb Impression પોર્ટલ નોંધણી માર્ગદર્શિકા મુજબ જરૂરી નમૂનોમાં. 🏥 તબીબી રેકોર્ડ નિદાન, સારવાર papers, રિપોર્ટ વગેરે જે દિવ્યાંગતા આકારણીમાં મદદરૂપ થાય.
પોર્ટલમાં અપલોડ માપ/નમૂનો સમયાંતરે બદલાઈ શકે છે. અપલોડ કરતા પહેલાં હાલની on-screen સૂચનાઓ અનુસરો અને સ્પષ્ટ, વાંચી શકાય તેવું સ્કેન/ફોટો રાખો.

અરજી અથવા સેવા મેળવવાના પગલાં

અધિકૃત UDID પોર્ટલમાં નવા પ્રમાણપત્ર, કાર્ડ અથવા લાગુ સેવાઓની સૂચના વાંચો.
વ્યક્તિગત માહિતી, સરનામું અને ઉપલબ્ધ દિવ્યાંગતા અથવા તબીબી પુરાવાની વિગતો ભરો.
પોર્ટલ માંગે તે ફોટો અને દસ્તાવેજો જોડીને પ્રિવ્યૂ તપાસો. પસંદ કરેલી હોસ્પિટલ અથવા તબીબી સત્તાધિકારીની વિગતો સરખાવો.
અરજી સબમિટ કરીને નંબર સાચવો. તબીબી તપાસ અથવા મુલાકાતની સૂચના મળે ત્યારે મૂળ કાગળો સાથે હાજર રહો.
ચકાસણી પછી પ્રમાણપત્ર અને કાર્ડની સ્થિતિ તપાસો. ઓળખનું કાર્ડ મળવાથી દરેક કલ્યાણ યોજનાની પાત્રતા આપમેળે નક્કી થતી નથી.

આ ભૂલો ટાળો

અરજીમાં deficiency હોય તો તબીબી સત્તાધિકારી અરજી remarks સાથે રિટર્ન કરી શકે; સુધારો કરીને ફરી સબમિટ કરી શકાય.
તબીબી આકારણી પછી અપાત્ર ગણાય તો નામંજૂરી કારણ ઓનલાઇન communicate કરવાનું હોય છે.
હાલની નિયમો મુજબ નામંજૂરી સામે 90 દિવસની અંદર appeal mechanism ઉપલબ્ધ છે.
દિવ્યાંગતા પ્રકાર/ટકાવારી બદલાય અથવા કાયમી relocation થાય તો લાગુ SOP હેઠળ reassessment / નવી-કાર્ડ પ્રક્રિયા લાગુ પડી શકે છે.
ખોટું/fraudulent UDID અથવા દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્રનો ઉપયોગ કાયદાકીય પરિણામ લાવી શકે છે; લોગિનની ગુપ્ત વિગતો સચ્ચા અને સુધારેલું રાખો.
કામની વાતજૂના પ્રમાણપત્ર અને તબીબી રિપોર્ટની સ્પષ્ટ નકલ સાથે રાખો. હોસ્પિટલની મુલાકાતની સૂચના ચૂકી ન જશો. ઓળખનું કાર્ડ મળી જાય એટલે દરેક યોજના માટે પાત્રતા આપમેળે નક્કી થતી નથી; સંબંધિત યોજનાનો નિયમ અલગ વાંચો.

વિગતવાર માર્ગદર્શન અને વધારાના મુદ્દા

Specified દિવ્યાંગતા — સરળ યાદી

Leprosy Cured વ્યક્તિ
ચોક્કસ Learning દિવ્યાંગતા
Sickle Cell બીમારી
Multiple દિવ્યાંગતા સહિત Deaf-Blindness

UDID કાર્ડ ઓનલાઇન અરજી કરો — પગલું દ્વારા પગલું

સત્તાવાર પોર્ટલ ખોલો swavlambancard.gov.in પર જાઓ અને નવી દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર / UDID અરજી માટે નોંધણી શરૂ કરો. નોંધણી કરો મોબાઇલ, ઓળખ, સરનામું અને પોર્ટલમાં પૂછાયેલી મૂળભૂત વિગતો સાચી રીતે ભરો. અરજી ફોર્મ પૂર્ણ કરો વ્યક્તિગત વિગતો, disability-related વિગતો, વાલી વિગતો (લાગુ પડે તો) અને preferred/જાહેર કરેલું તબીબી સત્તાધિકારી પસંદ કરો. દસ્તાવેજો અપલોડ કરો તાજેતરનું ફોટો, ઓળખ/સરનામું પુરાવો, આધાર/નોંધણી વિગત, સહી/thumb impression અને લાગુ તબીબી રેકોર્ડ અપલોડ કરો. સબમિટ & સ્વીકૃતિ સાચવો અરજી સબમિટ કર્યા પછી નોંધણી/અરજી નંબર અને રસીદનો સ્ક્રીનશૉટ/PDF સુરક્ષિત રાખો.

હોસ્પિટલ સાથે આકારણી તારીખ ચકાસો પોર્ટલમાં પસંદ કરેલી/જાહેર કરેલું હોસ્પિટલના UDID cell અથવા તબીબી સત્તાધિકારી સાથે આકારણી તારીખ અંગે સંપર્ક કરો. તબીબી આકારણી માટે હાજર રહો મૂળ દસ્તાવેજો અને તબીબી રેકોર્ડ સાથે નિર્ધારિત દિવસે હાજર રહો. સ્થિતિ નોંધ રાખો & ડાઉનલોડ મંજૂરી પછી પોર્ટલ પરથી દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર/UDID વિગતો જોઈ, ડાઉનલોડ/પ્રિન્ટ કરી શકો; ભૌતિક કાર્ડ મફત speed પોસ્ટથી નિવાસી સરનામું પર મોકલાય છે.

તબીબી આકારણી કેવી રીતે થાય?

હોસ્પિટલ / જાહેર કરેલું તબીબી સત્તાધિકારી અરજી અને દસ્તાવેજો ખરાઈ કરો કરે છે.
લાગુ specialist / તબીબી બોર્ડ કેન્દ્ર સરકારની જાહેર કરેલું દિવ્યાંગતા આકારણી માર્ગદર્શિકા પ્રમાણે પરીક્ષા/આકારણી કરે છે.
દિવ્યાંગતાનો પ્રકાર અને ટકાવારી આકારણી પછી નક્કી થાય છે.
દિવ્યાંગતામાં સમય સાથે improvementની શક્યતા ન હોય તો કાયમી પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ આપવામાં આવી શકે છે.
Improvementની શક્યતા હોય તો પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ પર માન્યતા સમયગાળો દર્શાવવામાં આવે છે.

હાલની નિયમો મુજબ દિવ્યાંગતા diagnosed થાય ત્યારે તબીબી સત્તાધિકારીએ દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર / UDID કાર્ડ ત્રણ મહિનામાં જારી કરવાનું છે.

અરજી સ્થિતિ કેવી રીતે ચકાસવું?

સત્તાવાર UDID પોર્ટલ પર “નોંધ રાખો તમારું અરજીની સ્થિતિ” સેવા ખોલો.
Enrollment નંબર / UDID નંબર / આધાર નંબર / નોંધાયેલ મોબાઇલ નંબરમાંથી પોર્ટલ સ્વીકારતું વિકલ્પ દાખલ કરો.
પ્રક્રિયા સ્થિતિ, હોસ્પિટલ/તબીબી સત્તાધિકારી તબક્કો અથવા ઉપલબ્ધ સુધારો જુઓ.
UDID પોર્ટલનો Swavlamban chatbot પણ અરજી નોંધ રાખવી અને UDID queries માટે ઉપલબ્ધ છે.

✅ અરજી નંબર, નોંધાયેલ મોબાઇલ અને જન્મતારીખ જેવી વિગતો સુરક્ષિત રાખો. OTP અથવા વ્યક્તિગત માહિતી અજાણ્યા વ્યક્તિને આપશો નહીં.

નવીનીકરણ — માન્યતા પૂરી થવાની હોય તો

જે UDID કાર્ડ / દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર પર નક્કી માન્યતા સમયગાળો છે, તે માટે સત્તાવાર SOP મુજબ expiry પહેલાં 9 મહિના અથવા વિભાગ સમયાંતરે નક્કી કરે તે સમયથી નવીનીકરણ વિનંતી કરી શકાય છે.

PwD Dashboard લોગિન પોર્ટલમાં લોગિન કરીને “નવીનીકરણ કાર્ડ” અથવા લાગુ નવીનીકરણ વિકલ્પ પસંદ કરો. હોસ્પિટલ પસંદ કરો પહેલાં કાર્ડ જારી કરનાર same હોસ્પિટલ અથવા સરનામું/સારવાર બદલાયું હોય તો પાત્ર અન્ય હોસ્પિટલ પસંદ કરી શકો. સુધારેલી સરનામું પુરાવો અન્ય હોસ્પિટલ પસંદ કર્યે સુધારેલી નિવાસી વિગતો અને જરૂરી documentary evidence માંગાઈ શકે. સ્વીકૃતિ ડાઉનલોડ નવીનીકરણ વિનંતી સબમિટ થયા પછી સ્વીકૃતિ સાચવો. Re-assessment તબીબી સત્તાધિકારી વિનંતી ખરાઈ કરો કરીને specialist/બોર્ડ આકારણી કરી શકે છે. નવીનીકરણ થયેલું પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ આકારણી અને મંજૂરી પછી નવીનીકરણ થયેલું UDID / દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર જારી થાય છે.

ફી, તારીખો & પ્રક્રિયા સમય

સેવા — સત્તાવાર માહિતી — નોંધ

નવી UDID અરજી — ફી: NIL — DEPwD ઝડપી માર્ગદર્શિકા મુજબ અરજી ફી નથી.

ભૌતિક કાર્ડ પ્રસૂતિ — મફત Speed પોસ્ટ — નિવાસી સરનામું પર મફત પ્રસૂતિ દર્શાવવામાં આવી છે.

સામાન્ય છેલ્લી તારીખ — કોઈ વાર્ષિક નક્કી છેલ્લી તારીખ દર્શાવેલ નથી — નોંધણી ખોલો છે; પોર્ટલ ઉપલબ્ધતા/સ્થિતિ તપાસો.

નવીનીકરણ અરજીનો સમયગાળો — Expiry પહેલાં 9 મહિના સુધી — અથવા વિભાગ સમયાંતરે નક્કી કરે તે સમય પ્રમાણે.

નામંજૂરી Appeal — નામંજૂરીથી 90 દિવસની અંદર — લાગુ appeal mechanism વિભાગ 59 હેઠળ.

Lost-card/replacement સેવા માટે કોઈ હાલની ચાર્જ પોર્ટલ પર બતાવવામાં આવે તો સબમિટ પહેલાં ખરાઈ કરો. બિનસત્તાવાર એજન્ટને રોકડ/UPI ચુકવણી ન કરો.

સામાન્ય પ્રશ્નો

UDID કાર્ડ અને દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર એક જ વસ્તુ છે?

બન્ને સંબંધિત છે પરંતુ અલગ દસ્તાવેજો છે. દિવ્યાંગતા પ્રમાણપત્ર તબીબી સત્તાધિકારી દ્વારા assessed દિવ્યાંગતા દર્શાવે છે, જ્યારે UDID કાર્ડ અનન્ય ઓળખ/ખરાઈ માટે રાષ્ટ્રીય ડિજિટલ વ્યવસ્થાનો કાર્ડ છે. પોર્ટલથી બન્ને સેવા સંકલિત છે.

અરજી માટે ફી કેટલું છે?

DEPwD સત્તાવાર ઝડપી માર્ગદર્શિકા મુજબ ફી NIL છે અને ભૌતિક કાર્ડ રહેણાંક સરનામું પર મફત speed પોસ્ટથી મોકલાય છે.

તબીબી આકારણી વગર UDID મળી શકે?

નવી દિવ્યાંગતા પ્રમાણન માટે જાહેર કરેલું તબીબી સત્તાધિકારી / specialist / તબીબી બોર્ડ દ્વારા લાગુ આકારણી જરૂરી છે. પોર્ટલ સબમિશન માત્ર અરજી તબક્કો છે.

કાયમી કાર્ડનું નવીનીકરણ કરવું પડે?

નવીનીકરણ SOP ખાસ time-bound માન્યતા ધરાવતા પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ માટે છે. કાયમી પ્રમાણપત્ર/કાર્ડ પર માન્યતા શરત જુદી હોઈ શકે; પોર્ટલ dashboardમાં હાલની સ્થિતિ/માન્યતા તપાસો.

સત્તાવાર માહિતી અને ઉપયોગી સંદર્ભ

Bharat Online માહિતી માટેનું સ્વતંત્ર માધ્યમ છે. અરજીની ચકાસણી અને મંજૂરી સંબંધિત વિભાગ કરે છે. અરજીનો સમયગાળો, ફી અને માંગેલા દસ્તાવેજો માટે સંબંધિત સત્તાવાર સૂચના વાંચો.